The Race to the Deep กับการพิชิตมหาสมุทรของ Omega

“แทนที่จะเอาแต่เฝ้ามอง… หยิบหมวกแล้วดำไปสัมผัสโลกเบื้องล่างด้วยตัวเองเสียดีกว่า การผจญภัยที่ไม่ว่าจะเป็นการ สำรวจป่าทึบหรือเขาสูงเสียดฟ้าก็ไม่อาจมาเปรียบ… ร่วมเล่าขานเรื่องราวบทสำคัญของการเดินทางที่ผู้สดับแทบจะไม่อยากเชื่อหูของตน” – วิลเลียม บีบี (William Beebe)- 1934

อุปกรณ์ดำน้ำในสมัยก่อน
อุปกรณ์ดำน้ำในสมัยก่อน

มนุษยชาติตกต้องมนต์ของความลับใต้ท้องสมุทรมาโดยตลอด หลายพันปีของภวังค์แห่งความใฝ่รู้ปนความปรารถนาที่จะเอาชนะความลึกสุดหยั่งถึง เป็นเหมือนแรงผลักดันให้เรามุ่งหน้าหรือดึงดูดจิตวิญญาณของเราตรงสู่พรมแดนลี้ลับ แม้ว่าจะเป็นจะเต็มไปด้วยภยันตรายและความท้าทายที่รออยู่  จิตใจของเราก็ยังคงถูกสะกดให้ดำดิ่งลงไปใต้คลื่นสีครามแห่งนั้นอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้

ฌาคส์ กูส์โต (Jacques Cousteau) ได้เคยกล่าวไว้ว่า

“เมื่ออยู่ใต้ผืนน้ำ, มนุษย์เราก็เปรียบเหมือนหัวหน้าเทวทูต” 

เราสามารถที่จะ “เคลื่อนไหวได้ทุกมิติ” จากประวัติศาสตร์ที่ผ่านมา เราจะเห็นว่ามนุษย์นั้นสามารถปฏิวัติประดิษฐ์นวัตกรรมพาให้เราโบยบินไปในที่ที่มืดมิดที่สุด หรือแม้แต่บุกเบิกพรมแดนสุดแปลกประหลาดเกินจะจินตนาการได้สำเร็จ เรื่องราวแห่งความสำเร็จเหล่านี้เป็นเหมือนเมล็ดพันธุ์ที่บ่มเพาะเราให้กล้าที่จะฝันใฝ่ หากเราลองมองย้อนกลับไป เราจะเห็นเรื่องราวของนักวิทยาศาสตร์ นักประดิษฐ์ นักสำรวจ นักล่าสมบัติ ทหารหาญ ผู้กล้ารุ่นแล้วรุ่นเล่าต่างแต่สู้ฝ่าเอาชนะอุปสรรคในการเผชิญหน้ากับความลึกของมหาสมุทรมาโดยตลอด

Jacques Mayol มนุษย์คนแรกที่ท้าทายธรรมชาติด้วยการ free dive ลงไปถึง 100 เมตร
Jacques Mayol มนุษย์คนแรกที่ท้าทายธรรมชาติด้วยการ free dive ลงไปถึง 100 เมตร

ฌูล แวร์น (Jules Verne) นักเขียนฝรั่งเศสได้ใช้พรมแดนใต้สมุทรเปิดกว้างให้จินตนาการโลดแล่นผ่านงานเขียนนวนิยายชื่อก้องอย่าง “ใต้ทะเลสองหมื่นโยชน์ (20,000 Leagues Under the Sea)หลังได้รับแรงบันดาลใจจากนักประดิษฐ์ชาวฝรั่งเศส เบอนัวต์ รูเกย์โรล (Benoit Rouquayrol) และ โอกุสต์ เดอเนย์รูซ์ (Auguste Denayrouze) ผู้คว้ารางวัลเหรียญทองจากการคิดค้นชุดดำน้ำชุดแรกของโลกได้ เรื่องราวในนวนิยายได้อิงกับระบบชุด Rouquayrol/Denayrouze อยู่ตลอด แวร์นจรดปากกาลงพร้อมๆ กับเฝ้าฝันตั้งทฤษฏีถึงอนาคตของการดำน้ำที่ผู้สวมใส่ชุดน่าจะไม่ต้องต่อสายอากาศกับผิวน้ำอีกต่อไป แต่นี่คืออุปสรรคที่มนุษย์จะสามารถข้ามพ้นได้จริงหรือ?

ภาพตัวอย่างของ Rouquayrol-Denayrouze จากหนังสือ "Handbuch der Sauerstofftherapie" (1906) | Public domain
ภาพตัวอย่างของ Rouquayrol-Denayrouze จากหนังสือ “Handbuch der Sauerstofftherapie” (1906) | Public domain

ไม่ใช่เพียงแค่วงการวรรณกรรมเท่านั้นที่มักจะเลียนล้อกับมหาสมุทร ในวงการแพทย์ ปี 1910, หลังจากที่โลกเริ่มตระหนักถึงภัยร้ายถึงชีวิตจากการดำน้ำลึกและก๊าซที่จะเกิดขึ้นกับร่างกายมนุษย์ ดร.จอห์น สกอตต์ ฮัลเดน (Dr. John Scott Haldane) ใช้ความหลงใหลในทะเลของเค้าให้เป็นประโยชน์ด้วยการประดิษฐ์ตารางลดความกด (Diving tables) ขึ้นสำเร็จ จนเราสามารถเอาชนะโรคน้ำหนีบได้เป็นครั้งแรก ก้ามข้ามผ่านลิ่มตอกสำคัญอีกขั้นที่ขวางกั้นระหว่างพื้นสมุทรกับฝันของมนุษย์เอาไว้ 

Haldane's Decompression Table | Public domain
Haldane’s Decompression Table | Public domain

แม้แต่ในการผลิตนาฬิกา ความเย้ายวนของมหาสมุทรเองก็เป็นสิ่งพึงปรารถนาที่จะถูกเอาชนะเช่นเดียวกัน นาฬิกาสวิสชื่อดังหลากหลายแบรนด์ต่างก็อุทิศที่จะพัฒนาเรือนเวลาของตนให้ทนต่อสภาวะใต้น้ำได้ แต่หากเป็นโอเมก้า (OMEGA) ที่เริ่มต้นสร้างพันธะกับมหาสมุทรได้สำเร็จตั้งแต่ปี 1932 ปีแห่งการประดิษฐ์และวางจำหน่ายเรือนเวลา Omega Marine ที่สามารถใส่ดำน้ำได้เป็นแบรนด์แรก ต้องขอบคุณการออกแบบอย่างชาญฉลาดของตัวเรือนสองชั้นถอดแยกประกอบได้ที่มอบสมบัติสำคัญข้อนี้ให้ เมื่อตระหนักถึงความอันตรายทุกวินาทีที่อากาศค่อยๆ หายไป การนำเรือนเวลามาใต้น้ำได้สำเร็จจึงเป็นการคลายอุปสรรคหลายข้อให้กับวงการดำน้ำเลยทีเดียว

Omega Marine
Omega Marine
Omega Marine
Omega Marine

อุปกรณ์ดำน้ำอื่นๆ เริ่มเผยโฉมให้เห็นมากขึ้นในชาวงทศวรรษที่ 30 อย่างเช่นแว่นตาว่ายน้ำเลนส์ทำจากแก้วและใช้ขอบยางจากที่ได้รับแรงบันดาลใจจากนักบินชาวอเมริกัน กาย กิลแพทริค (Guy Gilpatric) หรือหลุยส์ เดอ คอร์ฃิเยอ (Louis de Corlie) ที่ได้ประดิษฐ์ ฟิน หรือตีนกบคู่แรก ๆ ให้เราได้รู้จัก ความคิดและสิ่งประดิษฐ์มากมายเหล่านี้ทำให้มนุษย์กล้าที่จะพาตนเองลงไปผจญกับโลกใต้สมุทรที่ลึกยิ่งขึ้นไปอีก

รูปของ ดร. วิลเลียม บีบี และการพิชิตมหาสมุทรในปี 1934
รูปของ วิลเลียม บีบี และการพิชิตมหาสมุทรในปี 1934

วิลเลียม บีบี เป็นหนึ่งในผู้กล้าเหล่านั้น เขาดำดิ่งลงไปพร้อมยานสำรวจน้ำลึกชื่อ บาธีสเฟียร์ (Bathysphere) และสามารถสร้างสถิติลงไปท้าทายความลึก 3,000 ฟิตนอกเกาะเบอร์มิวดาได้สำเร็จในปี 1934 เป็นครั้งแรกที่โลกใต้ทะเลที่ไม่เคยถูกแตะต้องแม้เพียงสายตาได้ถูกค้นพบ มันเป็นโลกอีกใบที่เต็มสัตว์น้ำร่างเรืองรองสุดแปลกประหลาด น่าเสียดายที่ไม่ใช่ทุกคนที่จะได้สัมผัสกับประสบการณ์นี้ ยานสำรวจใต้น้ำหนาหนักไม่ใช่สิ่งสมบัติที่บุคคลทั่วไปจะสามารถเป็นเจ้าของได้

 

สำหรับคนธรรมดาผู้กระหายในการสำรวจ การดำน้ำยังมีข้อจำกัดติดขัดอยู่หลายประการ มีเพียงไม่กี่คนเท่านั้นในยุคของบีบีที่สามารถลงไปสัมผัสความลับของท้องสมุทร ทว่าทุกอย่างแปรเปลี่ยนไปในปี 1943 เมื่ออุปกรณ์ดำน้ำแบบสคูบ้าสมัยใหม่อย่าง อะควา-ลัง (Aqua-Lung) ได้ถูกประดิษฐ์ขึ้นมาสำเร็จโดยฝีมือของนายฌาคส์ กูส์โต แลแอมิล กาญอง (Emile Gagnan) นี่จึงเป็นการเปิดศักราชใหม่ของการสำรวจทะเลลึกให้กว้างขึ้น โลกใต้น้ำที่แวร์นเขียนถึงไว้เมื่อเกือบศตวรรษก่อนได้เริ่มถูกพิชิตลงแล้ว

HIHWNMS - Helldiver | Public domain
HIHWNMS – Helldiver | Public domain

อาจกล่าวได้ว่ากูส์โตนั้นเดินตามรอยเท้า หรือจะให้ถูกกว่านั้นก็อาจเรียกว่า “รอยฟิน” ของเหล่านักประดิษฐ์เช่น  อีฟ เลอ พรีเยอร์ (Yves Le Prieur) ซึ่งคิดค้นระบบอุปกรณ์คล้ายกันมาก่อนนี้ แต่ใช้ได้เพียงแค่อยู่ใต้น้ำในระยะเวลาสั้นๆ เท่านั้น อุปกรณ์ Aqua-Lung คือการปฏิวัติวงการดำน้ำอย่างแท้จริง นักดำน้ำพร้อมอุปกรณ์ช่วยหายใจแบบติดไปกับตัวทำให้สามารถอยู่ใต้น้ำได้ยาวนาน นอกจากนี้ยังมีความน่าเชื่อถือที่สูงและมีราคาประหยัดอย่างยิ่ง กูส์โตคือบุคคลที่ปลดพันธนาการในอีกรูปแบบกับมนุษยชาติ เขาได้เปลี่ยนมุมมองของเราที่มีต่อโลกใต้ทะเลไปตลอดกาล ในทศวรรษที่ 50 เราสามารถเห็นร้านอุปกรณ์ดำน้ำกระจายขึ้นอยู่ทุกหนแห่ง นิตยสารดำน้ำ ชมรมสคูบ้า คอร์สสอนดำน้ำกลายเป็นสิ่งปกติสากลที่หาได้ทั่วไป

Omega Seamaster
Omega Seamaster

แต่นอกเหนือจากการนันทนาการ การท้าทายความลึกยังเกี่ยวข้องกับเรื่องของการค้นพบทางวิทยาศาสตร์ในอีกแขนง ปธน.จอห์น เอฟ. เคนเนดี้ นั้นถูกจดจำในฐานะของความอาจหาญของท่านที่สัญญาว่าจะส่งมนุษย์ไปพิชิตดวงจันทร์ แต่ในช่วงเวลาไม่ห่างกันนัก ท่านได้เคยกล่าวไว้ว่า

“การทำความเข้าใจมหาสมุทรนั้นเป็นมากกว่าแค่ความกระหายใคร่รู้ ความอยู่รอดของมนุษย์อาจจะต้องฝากไว้กับสิ่งนี้”

เวลานับทศวรรษหลังจากสุนทรพจน์ของปธน.เคนเนดี้ การทุ่มเทลงทุนมหาศาลไปยังท้องทะเลได้เปลี่ยนโฉมหน้าสิ่งที่เราเคยเข้าใจเกี่ยวกับมหาสมุทรไปตลอดกาล เราเริ่มรู้ถึงผลกระทบของมันที่มีต่อดินฟ้าอากาศ หรือเคมีสารต่างๆ ในโลก เพื่อการลงไปศึกษาอย่างละเอียด องค์กรอย่าง COMEX ได้ถูกจัดตั้งขึ้นเพื่อเป็นศูนย์ทดลองหาหนทางแก้ไขปัญหาจากการดำน้ำลึก ทางองค์กร COMEX ได้มุ่งเน้นการทดสอบโดยการผสมแก๊สไฮโดรเจนอัตราส่วนต่างๆ ลงไปในถังอากาศเพื่อหาหนทางแก้ปัญหาสุขภาพร้ายแรงที่มักเกิดขึ้นกับนักดำน้ำ หากเปรียบไปก็เหมือนกับการสืบทอดเจตนาของดร.ฮัลเดนที่เคยปูทางไว้เมื่อครึ่งทศวรรษก่อน

ภาพ "Deep dark and scary" โดย Rune E | CC BY-SA 2.0
ภาพ “Deep dark and scary” โดย Rune E | CC BY-SA 2.0

ในปี 1970, ฌาคส์ กูส์โตได้ลองทดสอบขีดจำกัดทางด้านร่างกายและจิตใจของมนุษย์ในการทำงานใต้น้ำโดยดำไปที่ความลึก 500 เมตร และเป็นอีกครั้งที่เทคโนโลยีได้ก้าวเข้ามาเดินร่วมกับความใฝ่รู้ของมนุษย์ ครั้งนี้ทางแบรนด์โอเมก้า (OMEGA) ได้ผลิตเรือนเวลา Seamaster Ploprof เพื่อมอบให้กูส์โตใส่ลงไปท้าทายแรงดันมหาศาลระหว่างการทดสอบของเขา แต่แทนที่จะแก้ปัญหาด้วยการใช้ฮีเลียมเอสเคปวาล์ว (Helium escape valves) เพื่อระบายฮีเลียมออกเหมือนนาฬิกาอื่นทั่วไป โอเมก้า (OMEGA) ได้ออกแบบตัวเรือนของ Ploprof ให้สามารถป้องกันไม่ให้มีโมเลกุลของก๊าซฮีเลียมเล็ดลอดเข้าไปได้แทน ความเที่ยงตรงของเวลาจึงไม่ได้รับผลกระทบจากก๊าซเลย ทำให้ผู้ที่ทำงานใต้น้ำจึงสามารถอ่านเวลาได้อย่างมั่นใจ แม้จะอยู่ในโลกทะเลที่ดำมืดราวกับถูกหมึกย้อม เรือนเวลาก็สามารถเชื่อมต่อนักดำน้ำกับโลกเบื้องบนเอาไว้อย่างน่าชื่นชม แม้แต่ทุกวันนี้ การออกแบบนาฬิกา Ploprof ยังคงได้รับเสียงยอมรับอยู่ไม่เสื่อมคลาย

Omega Ploprof จากปี 1970
Omega Ploprof จากปี 1970

ความมุ่งมั่นในการแข่งดำให้ลึกลงไปที่สุดนั้นเหมือนจะมีขึ้นตั้งแต่เราเริ่มรู้จักกับเวลา อาจจะเป็นเพื่อการตอบสนองต่อความต้องการของมนุษย์หรือหมายรวมถึงการสำรวจครั้งยิ่งใหญ่ นับจนถึงปัจจุบัน เรามีมนุษย์อวกาศ 12 คนแล้วที่ได้ไปยังดวงจันทร์ แต่กลับกัน เรามีมนุษย์เพียง 3 คนเท่านั้นที่เคยไปถึงก้นสมุทร เราอาจเรียกมหาสมุทรได้ว่าเป็น “อวกาศด้านใน” อยู่ในดวงดาวเรานั่นเอง มันซ่อนเร้นทั้งความเวิ้งว้างและความลับไว้ไม่ต่างกับพรมแดนมืดมิดเหนือศีรษะของเรา ปี 1960 ยานสำรวจน้ำลึกตรีเอสเต (Trieste) ได้นำฌาคส์ พิคคาร์ด (Jacques Piccard) และดอน วอลช์ (Don Walsh) ลงไปยังจุดร่องสมุทรได้สำเร็จ แม้ในท้ายที่สุดความลึกยิ่งยวดกว่า 35,820 ฟิตนั้นได้ถูกพิชิตลง แต่สำหรับการแข่งขัน ความท้าทายให้สามารถลงไปลึกมากกว่านี้อีกจะยังคงดำเนินต่อไป

Omega Seamaster จากปี 1957
Omega Seamaster จากปี 1957

ทุกวันนี้ ในแต่ละปีมีผู้ที่ได้รับรองจาก PADI : Professional Association of Diving Instructors เพิ่มมากกว่า 945,000 ราย การดำน้ำยังคงเป็นที่หลงใหลของมนุษย์และพื้นที่กว่า 95% ของโลกใต้น้ำยังคงไม่ได้ถูกเราแตะต้องแม้แต่เพียงสายตา ความทุ่มเทให้กับการสำรวจทะเลลึกจึงยังคงเป็นพันธกิจสำคัญของเราไปเท่าตราบนานแสนนาน

เพียงเพิ่ม @LWTCLUB เป็นเพื่อนใน LINE เท่านั้น ก็สามารถติดตามข่าวสารนาฬิกาอย่างไม่ตกกระแส และไม่พลาดที่จะรับสิทธิพิเศษสำหรับผู้อ่านของ LWT โดยเฉพาะ