Chronometric Tests & Hallmarks EP.01 (ย้อนรอยประวัติศาสตร์)

บ่อยครั้งที่คนรักนาฬิกามักตั้งคำถามว่า นาฬิกาของพวกเขาได้คุณภาพหรือดีขนาดไหน ? เครื่องหมายการันตีคุณภาพที่โลกให้การยอมรับ ไม่ว่าจะเป็น COSC หรือ Geneva Seal สามารถช่วยคลายข้อสงสัยความกังวลใจเหล่านี้ให้กับคอนาฬิกาได้เป็นอย่างดี เพราะการที่ผลงานนาฬิกาเรือนใดเรือนหนึ่งจะได้รับตราสัญลักษณ์เครื่องหมายรับรองคุณภาพเหล่านี้ ย่อมหมายความว่า นาฬิกาเรือนนั้นรุ่นนั้นได้สอบผ่านบททดสอบแรกของการเป็นนาฬิกาดีมีคุณภาพแล้วนั่นเอง มาตรฐานทดสอบความเที่ยงตรงที่เรียกกันว่า Chronometer (โครโนมิเตอร์) มีประวัติความเป็นมาจากช่างนาฬิกาอังกฤษชั้นครูที่ชื่อ John Arnold (จอห์น อาร์โนลด์) ถือเป็นนักประดิษฐ์รายแรกของโลกที่ได้ประดิษฐ์คิดค้นและปรับปรุงโครงสร้างกลไกนาฬิกาให้เพิ่มศักยกาพความเที่ยงตรงแม่นยำสูงสุดในสมัยนั้นอย่างที่ไม่มีใครเคยทำได้มาก่อน

John Arnold | Public Domain

จึงทำให้คำว่า Chronometer ใช้สื่อถึงเครื่องบอกเวลาที่มีทั้งความเที่ยงตรงและความแม่นยำสูง ผลพวงจากผลงานโครโนมิเตอร์ของ John Arnold ได้ผลักดันพัฒนาการเครื่องวัดเวลาบนเรือหรือ Marine Chronometer เร่งไปจนถึงขีดสุดในราวปี 1782 และแนวคิดโครโนมิเตอร์ของครูช่างผู้นี้ยังได้วางบรรทัดฐานให้กับมาตรฐานทดสอบความเที่ยงตรงที่บรรดาเจ้าหน้าที่ทดสอบแห่งหอสังเกตการณ์ดาราศาสตร์ชั้นนำของโลกจะนำไปใช้ทดสอบอัตราความเที่ยงตรงของกลไกนาฬิกาในช่วงปลายศตวรรษที่ 20

Marine Chronometer | ©LWQP

ระหว่างปี 1866-1975 ภาคอุตสาหกรรมนาฬิกาสวิสได้ขานรับเอามาตรฐานทดสอบโครโนมิเตอร์มาใช้ตรวจสอบกลไกนาฬิกา นำโดยหอสังเกตการณ์ดาราศาสตร์แห่ง Neuchâtel (เนอชาแตล) และเจนีวาเริ่มนำร่องทดสอบความเที่ยงตรงกลไกนาฬิกา แม้ว่าในช่วงแรกนั้น โรงงานนาฬิกาส่งนาฬิกาเข้าทดสอบโครโนมิเตอร์ไม่มาก เพราะผู้ผลิตนาฬิกาสมัยนั้นยังคลางแคลงใจแบบทดสอบและไม่เล็งเห็นถึงความสำคัญของการทดสอบความเที่ยงตรง แต่กาลต่อมา แบรนด์นาฬิกาหลายรายเริ่มสบช่องการตลาด มองเห็นประโยชน์ของ Chronometer เพราะนอกจากจะเป็นมาตรฐานทดสอบ เป็นเครื่องมือที่สร้างความมั่นใจให้แก่กลุ่มลูกค้าแล้ว มันยังเป็นสิ่งที่เชิดหน้าชูตาให้แก่ผู้ผลิตนาฬิกาในเชิงการประชาสัมพันธ์ สร้างภาพลักษณ์แบรนด์ให้เป็นที่จดจำได้เป็นอย่างดี

Neuchâtel, astronomical observatorie, CSEM by Elleka (CC BY-SA 3.0)

จากกระแสความนิยมในนาฬิกาจักรกลเที่ยงตรงระดับโครโนมิเตอร์ได้สร้างปรากฏการณ์ใหม่ให้กับวงการนาฬิกา โดยนับตั้งแต่ศวตรรษที่ 19 จนถึงครั้งหลังของศตวรรษที่ 20 กลายเป็นขนบประเพณีที่โรงงานผู้ผลิตกลไกนาฬิกาทั่วยุโรปแข่งขันกันส่งเครื่องให้หอดูดาวชั้นแถวหน้าของยุโรปทดสอบความเที่ยงตรง ยิ่งต่อมาหอดูดาวเหล่านี้จัดให้มีการแข่งขันพร้อมตบรางวัลให้ผู้ชนะแล้ว ก็ยิ่งเพิ่มองศาการแข่ง ขันให้ร้อนแรงดุเดือดขึ้นทุกปี ซึ่งการเอาชนะคะคานเพื่อแสวงหาความสมบูรณ์แบบบนพื้นที่ไม่กี่ตารางนิ้วของกลไกนาฬิกามีส่วนช่วยยกระ ดับขีดความสามารถ ทั้งความรู้และความเชี่ยวชาญของช่างประดิษฐ์นาฬิกาให้สูงขึ้นไปพร้อมๆ กับผลประโยชน์ทางธุรกิจมหาศาลที่แฝงอยู่ในรางวี่รางวัลและใบประกาศนียบัตรรับรองคุณภาพที่บรรดาผู้ผลิตได้รับจากยอดขายที่พุ่งกระฉูด

เมื่อถึงจุดอิ่มตัว โรงงานนาฬิกาเกือบทุกแห่งในสวิสได้ส่งกลไกนาฬิกาเข้ามาทดสอบกันมากขึ้นเรื่อย ๆ เกินกว่าที่หอสังเกตการณ์แต่ละแห่งจะรับไหว ส่งผลให้เกิดบริษัทเอกชนตัวแทนขึ้นหลายแห่งผุดขึ้นภายใต้ชื่อ B.O.- Les Bureaux officiels de contrôle (เลส บูโรซ ออฟิเซียล เดอ กงโทรล) แต่เนื่องจากในตอนนั้นบริษัทตัวแทนต่าง ๆ แยกเป็นอิสระ ไม่ขึ้นตรงต่อกัน ทำให้มาตรฐานการทดสอบแตกต่างกันอย่างสิ้นเชิง จวบจนกระทั่งปี 1973 เหล่าตัวแทนได้ตัดสินใจผนึกกำลังกัน เพื่อยกระดับรูปแบบการทดสอบให้เป็นมาตรฐานเดียวกัน ซึ่งการรวมตัวครั้งนั้นกลายเป็นบริษัทใหม่ที่ชื่อ COSC- Le Contrôle Officiel Suisse des Chronomètres (เลอ กองโทรล ออฟิเซียล สวิส เดส โครโนแมเตรอะส์) นั่นเอง

Superlative Chronometer บนหน้าปัดนาฬิกา Rolex | ©LWQP

ในปัจจุบันยุคที่ศิลปะนาฬิกาจักรกลหวนกลับคืนสู่ความนิยมอีกครั้ง บรรดาแบรนด์ผู้ผลิตนาฬิกาชั้นนำของโลกได้หันมาให้กำเนิดมาตรฐานทดสอบของตนเองที่ก่อให้เกิดเสียงวิพากษ์วิจารณ์ตามมามากมาย อาทิ Patek Philippe Seal, Fleurier Quality Foundation Seal, Jaeger-LeCoultre 1,000 Hours Control, Ulysse Nardin Certificate และ METAS Certification (Master Chronometer) เป็นต้น หรือปรากฏการณ์นี้สะท้อนว่า ทั้ง COSC และ Geneva Seal จะถึงกาลเสื่อมคลายมนต์ขลัง ?

การตรวจสอบ Master Chronometer ที่ METAS | ©Omega

ในวันพุธหน้าเวลา 19:00 น. LWQP จะพาผู้อ่านไปเจาะลึกกับมาตรฐานที่ได้รับความนิยมสูงสุดคือ COSC ที่จะทำให้เข้าใจถึงมาตรฐานและกรรมวิธีทุกขั้นตอน ในบทความ “Chronometric Tests & Hallmarks EP.02 (COSC)” 

ติดตามบทความใหม่ ๆ พร้อมค้นหารีวิวที่ถูกใจ เพียงแค่สมัครสมาชิกผ่าน Facebook Messenger ของ LWQP เข้าไปที่ https://m.me/lwqpwatch แล้วเริ่มต้นการใช้งานได้ทันที!